Forma opodatkowania to jedna z najważniejszych decyzji finansowych w jednoosobowej działalności. Nie ma odpowiedzi uniwersalnej — są za to konkretne pytania, które pozwalają ją dobrze dobrać.
Trzy formy, jedna zasadnicza różnica
Do wyboru masz co do zasady trzy warianty:
- ryczałt od przychodów ewidencjonowanych — podatek płacisz od przychodu, według stawki zależnej od rodzaju działalności; kosztów nie odliczasz,
- skala podatkowa (zasady ogólne) — podatek od dochodu (przychód minus koszty), z kwotą wolną i progami,
- podatek liniowy — również od dochodu, ale według jednej stałej stawki, bez kwoty wolnej i większości ulg.
Zasadnicza różnica sprowadza się więc do pytania: czy podatek liczysz od przychodu, czy od dochodu — i co po drodze wolno Ci odliczyć.
Kiedy ryczałt bywa korzystny
Ryczałt najczęściej wygrywa tam, gdzie koszty prowadzenia działalności są niskie — typowo w usługach: programowanie, doradztwo, usługi biurowe, część branż budowlanych. Skoro i tak nie masz czego odliczać, niższa stawka liczona od przychodu może dawać niższy podatek niż skala czy liniówka. Uwaga: stawka ryczałtu zależy od kodu działalności (PKWiU) i bywa różna nawet w ramach jednej firmy — to częsty punkt błędów, który warto skonsultować.
Kiedy skala lub liniówka
Skala podatkowa opłaca się przy niższych dochodach (działa kwota wolna) oraz gdy korzystasz z ulg — na dzieci, wspólnego rozliczenia z małżonkiem. Liniówka z kolei bywa wybierana przy wysokich dochodach i istotnych kosztach — chroni przed wejściem w wyższy próg skali, choć odcina od większości ulg.
Nie zapomnij o składce zdrowotnej
Od kilku lat składka zdrowotna liczona jest inaczej dla każdej formy opodatkowania — i realnie zmienia wynik porównania. Porównując formy, licz zawsze podatek + składkę zdrowotną łącznie, nie sam podatek. Zasady i limity zmieniają się z roku na rok, dlatego rachunek warto odświeżyć przed każdym nowym rokiem podatkowym.
Do kiedy można zmienić formę
Formę opodatkowania na dany rok wybierasz co do zasady do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym uzyskasz pierwszy przychód w roku (dla większości firm w praktyce: do 20 lutego). Decyzję zgłasza się przez aktualizację wpisu w CEIDG. Po tym terminie na zmianę trzeba czekać do kolejnego roku — dlatego styczeń i luty to najlepszy moment na policzenie wariantów.
Policz na własnych liczbach
Ogólne reguły to za mało — o wyborze powinny zdecydować Twoje przychody, koszty i sytuacja rodzinna. W Bonicie robimy takie porównanie na konkretnych kwotach: bierzemy Twoje przychody i koszty z ostatnich miesięcy i zestawiamy wszystkie trzy warianty łącznie ze składką zdrowotną, stan prawny na bieżący rok.
Chcesz sprawdzić, czy Twoja obecna forma nadal się opłaca? Umów bezpłatną konsultację i przynieś (albo prześlij) zestawienie przychodów i kosztów — resztę policzymy my.